รัฐธรรมนูญอ่านให้เข้าใจ • จำให้ใช้ได้

คัมภีร์รัฐธรรมนูญ

อ่านรัฐธรรมนูญเป็นระบบ ไม่ใช่รายการให้ท่องจำ ทุกกฎมีเหตุผล ทุกตัวเลขมีเรื่องเล่า แตะเลขมาตราที่ไหนก็ได้เพื่อเปิดตัวบท

00

ยี่สิบฉบับ: เขียน ฉีก แล้วเขียนใหม่

เช้ามืดวันที่ 24 มิถุนายน 2475 นายทหารคนหนึ่งปีนขึ้นรถบรรทุกกลางลานพระบรมรูปทรงม้า แล้วอ่านประกาศที่เปลี่ยนประเทศไปตลอดกาล นับจากเช้าวันนั้น…
01

อ่านรัฐธรรมนูญให้เห็นเป็นระบบ

รัฐธรรมนูญ 2560 มี 279 มาตรา ถ้าท่องทีละมาตรา คุณจะลืมก่อนถึงห้องสอบ แต่ถ้ามองเป็นเครื่องจักรที่ทุกชิ้นมีหน้าที่ คุณจะเดาคำตอบที่ไม่เคยอ่านไ…
02

บททั่วไป และพระมหากษัตริย์

ยี่สิบสี่มาตราแรกเป็นส่วนที่สั้นที่สุดแต่ถูกอ้างถึงมากที่สุด ห้ามาตราแรกบอกว่าประเทศนี้คืออะไร อีกสิบเก้ามาตราบอกว่าตำแหน่งประมุขของรัฐทำงาน…
03

หมวด 3 สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย (มาตรา 25–49)

ลองนึกถึงป้ายหน้าสวนสาธารณะสองแบบ แบบแรกเขียนว่า “อนุญาตให้เดิน วิ่ง และนั่ง” อีกแบบเขียนว่า “ห้ามเหยียบหญ้า” ป้ายแบบแรกทำให้ทุกอย่างที่ไม่ไ…
04

หมวด 4–6 หน้าที่ของปวงชนชาวไทย หน้าที่ของรัฐ และแนวนโยบายแห่งรัฐ (มาตรา 50–78)

ทั้งสามหมวดนี้หมุนรอบคำสองคำ “ต้อง” กับ “พึง” หมวด 5 เขียนว่า “รัฐต้อง” ทุกมาตราที่เป็นรายการหน้าที่ (มาตรา 52 ถึง 63) หมวด 6 เขียนว่า “รัฐพ…
05

รัฐสภา: สภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา และเส้นทางของกฎหมาย

เมื่อรัฐสภาประชุมร่วมกันเต็มสภา จะมีคนนั่งอยู่ในห้องประชุมเดียวกันได้ถึง 700 คน คือ ส.ส. 500 คนที่ประชาชนเลือกตั้ง และ ส.ว. 200 คนที่เลือกกั…
06

กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ: 10 ฉบับที่ทำให้รัฐธรรมนูญเดินได้

ฤดูร้อนปี 2565 รัฐสภาเถียงกันหลายเดือนว่าจะเอาคะแนนหาร 100 หรือหาร 500 แล้วการประชุมก็ล่มซ้ำจนนาฬิกา 180 วันหมดเวลา สูตรที่ใช้เลือกตั้งปี 25…
07

คณะรัฐมนตรี และการขัดกันแห่งผลประโยชน์ (หมวด 8–9)

วันที่ 14 สิงหาคม 2567 ศาลรัฐธรรมนูญลงมติห้าต่อสี่ให้นายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน พ้นจากตำแหน่ง สภาไม่ได้ลงมติไม่ไว้วางใจ และเขายังไม่ครบวาระ เ…
08

ศาลและศาลรัฐธรรมนูญ

ปี 2551 นายกรัฐมนตรีคนหนึ่งต้องพ้นตำแหน่งเพราะไปทำรายการสอนทำอาหารทางโทรทัศน์ ปีเดียวกัน อดีตนายกรัฐมนตรีอีกคนถูกศาลฎีกาพิพากษาจำคุกสองปีเพร…
09

องค์กรอิสระและองค์กรอัยการ

เมษายน 2562 ผู้สมัครที่ชนะการเลือกตั้งในเขต 8 เชียงใหม่ ถูก กกต. แจกใบส้ม เพราะเงิน 2,000 บาทกับนาฬิกาแขวนผนังหนึ่งเรือนที่ถวายพระในงานบุญช่…
10

ท้องถิ่น การแก้ไขรัฐธรรมนูญ และการปฏิรูปประเทศ

หมวดท้ายของรัฐธรรมนูญตอบสามคำถาม: อำนาจที่ใกล้บ้านที่สุดทำงานอย่างไร กติกาของประเทศเปลี่ยนได้อย่างไร และงานปฏิรูปที่ถูกเขียนไว้พร้อมเส้นตายไ…
11

บทเฉพาะกาล

รัฐธรรมนูญใหม่ไม่ได้เปิดสวิตช์ทุกส่วนพร้อมกัน บทเฉพาะกาลบอกว่าใครทำงานไปก่อน นานแค่ไหน และของใหม่ต้องเกิดภายในกี่วัน กลไกส่วนใหญ่หมดอายุไปแล…
90

เตรียมสอบและตอบข้อสอบรัฐธรรมนูญ

ในห้องสอบ คุณจะไม่มีเวลาไล่นึก 279 มาตรา แต่คุณมีเวลาพอจะถามสี่คำถาม ใครทำ ทำอะไร ใช้เสียงเท่าไร ภายในกี่วัน บทนี้คือวิธีฝึกให้สี่คำถามนั้นก…